Projekt z 5 października 2026 r.

Jak stosować wymagania EQM-S w ośrodku

Standard łączy zarządzanie ośrodkiem z bezpieczeństwem jeźdźców i dobrostanem koni. Czytaj krótkie objaśnienia, a następnie sprawdzaj pełną treść wymagań.

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja księgi standardu
1 · Zakres

Czy standard dotyczy danego ośrodka?

Standard obejmuje ośrodki prowadzące zajęcia, szkolenie i utrzymanie koni, niezależnie od ich wielkości (1.1). Ośrodek może wyłączyć wymaganie lub moduł tylko wtedy, gdy nie prowadzi działalności, której ono dotyczy, na przykład moduł 008, jeżeli nie przewozi koni. Trudność lub koszt nie uzasadniają wyłączenia (1.2).

Dowody: Rozdział określa zakres standardu. W ośrodku odpowiada mu uzasadnienie wyłączeń w dokumentacji systemu.

Pełna treść punktów 1.1, 1.2, 1.3

1.1 · Postanowienie informacyjne

Standard EQM-S określa wymagania dotyczące organizacji pracy, bezpieczeństwa ludzi i dobrostanu koni w ośrodku jeździeckim. Stosuje się go w ośrodkach prowadzących naukę jazdy konnej, treningi, pensjonat dla koni lub przewóz koni, bez względu na ich wielkość.

1.2 · Wymaganie

Ośrodek może wyłączyć wymaganie lub moduł tylko wtedy, gdy nie prowadzi działalności, której dotyczy to wymaganie lub moduł, na przykład moduł 008, jeżeli nie przewozi koni. Ośrodek musi wpisać każde wyłączenie wraz z uzasadnieniem do opisu zakresu systemu. Trudność lub koszt spełnienia wymagania nie uzasadniają wyłączenia.

1.3 · Wymaganie

Zakres i forma dokumentacji muszą odpowiadać wielkości ośrodka i rodzajowi jego działalności. W małym ośrodku jedna osoba może pełnić kilka ról wymaganych w standardzie. Jeżeli ośrodek prowadzi jedna osoba, musi ona ustalić, kto zajmie się końmi i klientami w razie jej nagłej nieobecności.

2 · Powołania i dokumenty odniesienia

Które wydanie dokumentu odniesienia stosuje się w ośrodku?

Standard powołuje normy, przepisy i dokumenty związkowe. Jeżeli powołanie jest datowane, stosuje się wskazane wydanie. Jeżeli powołanie nie ma daty, stosuje się wydanie aktualne (2.1). Ośrodek, który prowadzi działalność objętą przepisami PZJ, stosuje także Profil PL / PZJ (2.2).

Dowody: Rozdział zawiera wykaz dokumentów odniesienia z oznaczeniem, wydaniem i datą weryfikacji.

Pełna treść punktów 2.1, 2.2

2.1 · Postanowienie informacyjne

Dokumenty odniesienia wymieniono w wykazie powołań. Jeżeli powołanie zawiera datę wydania, stosuje się to wydanie. Jeżeli jej nie zawiera, stosuje się wydanie aktualne. Data w powołaniu nie zwalnia ze stosowania obowiązujących przepisów prawa ani właściwych przepisów PZJ.

2.2 · Wymaganie

Ośrodek, który prowadzi działalność objętą przepisami Polskiego Związku Jeździeckiego (PZJ), musi stosować także Profil PL / PZJ, czyli zestawienie wymagań PZJ powiązanych z modułami EQM-S. Standard nie zastępuje przepisów prawa ani przepisów PZJ.

3 · Terminy i definicje

Co oznaczają słowa używane w standardzie?

Rozdział 3 zawiera wyłącznie definicje, między innymi ośrodka, zarządzającego ośrodkiem, szkoleniowca, incydentu, zapisu i niezgodności. Ośrodek to podmiot prowadzący na swoim terenie naukę jazdy konnej, treningi, pensjonat dla koni lub inną działalność z udziałem koni (3.1). Niezgodność to niespełnienie wymagania standardu, klasyfikowane według rozdziału 10 (3.3).

Dowody: Nie dotyczy: rozdział zawiera wyłącznie definicje 3.1–3.13, powtórzone w załączniku D.

Rozdział 3 · Załącznik D

Wspólne znaczenie terminów

3.1 · ośrodek
podmiot prowadzący na swoim terenie naukę jazdy konnej, treningi, pensjonat dla koni lub inną działalność z udziałem koni objętą systemem zarządzania.
3.2 · system zarządzania EQM-S
spisane zasady, przydział odpowiedzialności i zapisy, za pomocą których ośrodek spełnia wymagania standardu i sprawdza, czy te zasady są stosowane.
3.3 · niezgodność
niespełnienie wymagania standardu, klasyfikowane zgodnie z rozdziałem 10.
3.4 · działanie korygujące
działanie usuwające przyczynę niezgodności, tak aby nie wystąpiła ponownie.
3.5 · udokumentowana informacja
regulamin, procedura, wykaz lub zapis, który ośrodek musi przechowywać i aktualizować zgodnie ze standardem, niezależnie od formy i nośnika.
3.6 · dobrostan konia
stan konia oceniany na podstawie jego zdrowia, kondycji, warunków utrzymania i możliwości zachowań naturalnych dla gatunku, takich jak ruch, kontakt z innymi końmi i pobieranie paszy objętościowej.
3.7 · audyt wewnętrzny
zaplanowane sprawdzenie, przeprowadzone przez ośrodek lub na jego zlecenie, czy ośrodek spełnia wymagania standardu.
3.8 · zarządzający ośrodkiem
właściciel ośrodka albo osoba wyznaczona przez właściciela do kierowania ośrodkiem i podejmowania decyzji w jego imieniu.
3.9 · szkoleniowiec
osoba prowadząca zajęcia jeździeckie, w szczególności instruktor lub trener.
3.10 · incydent
wypadek albo zdarzenie, które mogło spowodować obrażenia człowieka lub uraz konia.
3.11 · zapis
udokumentowana informacja potwierdzająca wykonanie czynności lub podjęcie decyzji; może mieć postać wpisu w zeszycie, na tablicy, w arkuszu kalkulacyjnym lub w aplikacji albo zdjęcia z datą.
3.12 · małoletni
osoba, która nie ukończyła 18 lat.
3.13 · przegląd zarządzania
ocena działania ośrodka dokonywana przez zarządzającego ośrodkiem na podstawie zapisów, incydentów, skarg i wyników audytu wewnętrznego.
4 · Kontekst ośrodka

Co ośrodek robi i od czego to zależy?

Ośrodek opisuje profil działalności, użytkowników, konie, infrastrukturę i otoczenie (4.1). Na tej podstawie dokumentuje zakres systemu wraz z dopuszczalnymi wyłączeniami (4.2). Gdy kontekst się zmienia, np. pojawia się nowa usługa, ośrodek przegląda zakres i ocenia ryzyko (4.3).

Dowody: udokumentowany zakres systemu wraz z dopuszczalnymi wyłączeniami (4.2)

Pełna treść punktów 4.1, 4.2, 4.3

4.1 · Wymaganie

Ośrodek musi opisać swoją działalność: rodzaje zajęć i usług, klientów, w tym małoletnich, konie, obiekty oraz okoliczności zewnętrzne wpływające na bezpieczeństwo ludzi i dobrostan koni, na przykład sąsiedztwo drogi publicznej albo sezonowe zmiany pogody.

4.2 · Wymaganie

Ośrodek musi spisać zakres systemu, czyli wskazać działania i miejsca, których system dotyczy, wraz z wyłączeniami uzasadnionymi zgodnie z 1.2.

4.3 · Wymaganie

Przed zmianą zakresu działalności, liczby koni, obiektów albo grupy klientów ośrodek musi sprawdzić, czy opis zakresu systemu i ocena ryzyka pozostaną aktualne, zgodnie z 006-4.3.

5 · Przywództwo i odpowiedzialność

Kto decyduje i kto odpowiada?

Kierownictwo ustanawia politykę systemu oraz przypisuje role, odpowiedzialności i uprawnienia decyzyjne (5.1). Zapewnia zasoby i nadzoruje skuteczność systemu (5.2). Odpowiedzialność za bezpieczeństwo i dobrostan musi być przypisana i nie może pozostać nieobsadzona (5.3).

Ilustracja przykładu: Przywództwo i odpowiedzialność
Przykład informacyjny

Podczas urlopu kierownika stajni zastępca podejmuje decyzje o wyłączeniu konia z pracy. Zastępstwo jest wpisane do matrycy ról i odpowiedzialności.

Dowody: polityka ośrodka oraz spisany podział obowiązków i zastępstw (004-4.1)

Pełna treść punktów 5.1, 5.2, 5.3

5.1 · Wymaganie

Zarządzający ośrodkiem musi spisać zasady, którymi ośrodek kieruje się w sprawach bezpieczeństwa ludzi i dobrostanu koni (politykę ośrodka), oraz przydzielić osobom zadania, odpowiedzialność i uprawnienia do podejmowania decyzji.

5.2 · Wymaganie

Zarządzający ośrodkiem musi zapewnić personel, konie, sprzęt i środki finansowe potrzebne do spełnienia wymagań standardu oraz sprawdzać, czy przyjęte zasady są stosowane.

5.3 · Wymaganie

Za bezpieczeństwo ludzi i za dobrostan koni musi odpowiadać wskazana z imienia i nazwiska osoba. Podczas zajęć i dyżurów w stajni na miejscu musi być obecna albo osiągalna osoba upoważniona do podejmowania decyzji w tych sprawach.

6 · Planowanie

Jakie cele i ryzyka ośrodek bierze pod uwagę?

Ośrodek określa cele jakościowe i planuje działania dotyczące ryzyk i szans w obszarze bezpieczeństwa i dobrostanu (6.1). Planowanie obejmuje ocenę ryzyka według modułu 006 oraz postępowanie ze zmianami (6.2). Cel formułuje się tak, aby można było ocenić, czy został osiągnięty (6.3).

Dowody: cele jakościowe, rejestr ryzyk (006-4.1) oraz ocena ryzyka i opis środków kontroli (006-4.2)

Pełna treść punktów 6.1, 6.2, 6.3

6.1 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić cele, w szczególności cele dotyczące bezpieczeństwa ludzi i dobrostanu koni, oraz zaplanować działania ograniczające ryzyko określone w ocenie ryzyka.

6.2 · Wymaganie

Planując działania i zmiany, ośrodek musi korzystać z oceny ryzyka prowadzonej zgodnie z modułem 006.

6.3 · Wymaganie

Ośrodek musi określić każdy cel tak, aby po upływie ustalonego terminu można było stwierdzić, czy został osiągnięty, na przykład za pomocą liczby, daty albo sprawdzalnego rezultatu.

7 · Wsparcie

Czy ludzie, zasoby i dokumenty wystarczają do pracy?

Ośrodek zapewnia zasoby, kompetentny personel, świadomość wymagań oraz komunikację wewnętrzną i zewnętrzną (7.1). Wymagane dokumenty i zapisy są nadzorowane i przechowywane przez określony okres (7.2). Kompetencje personelu potwierdza się według modułu 004 (7.3).

Dowody: plan szkoleń i listy obecności (004-4.3) oraz potwierdzenia kwalifikacji personelu (004-4.2)

Pełna treść punktów 7.1, 7.2, 7.3

7.1 · Wymaganie

Ośrodek musi zapewnić kompetentny personel i przekazać pracownikom, współpracownikom, praktykantom i wolontariuszom zasady dotyczące ich pracy. Ośrodek musi określić, jakie informacje i w jaki sposób przekazuje klientom, opiekunom małoletnich oraz służbom ratunkowym.

7.2 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić, jak długo przechowuje udokumentowane informacje wymagane standardem, uwzględniając okresy wymagane przepisami prawa, chronić je przed utratą i nieuprawnionym dostępem oraz stosować aktualne wersje regulaminu i procedur. Zapis może mieć dowolną formę, jeżeli przepisy nie wymagają określonej formy. Musi być czytelny, mieć datę i wskazywać osobę, która go sporządziła. Zapisy wymagane w różnych modułach można prowadzić w jednym dokumencie, na przykład w dzienniku stajni, jeżeli każdy wpis da się odnaleźć.

7.3 · Wymaganie

Ośrodek musi potwierdzać kompetencje personelu zgodnie z modułem 004.

8 · Działania operacyjne

Jak ośrodek nadzoruje codzienną pracę?

Ośrodek nadzoruje procesy objęte modułami 001–010 według ustalonych wymagań i kryteriów (8.1). Procesy zlecone na zewnątrz, np. przewóz koni, nadal pozostają pod nadzorem ośrodka (8.2). Wynik nadzoru operacyjnego jest dokumentowany (8.3).

Ilustracja przykładu: Działania operacyjne
Przykład informacyjny

Zewnętrzny przewoźnik wiezie konie ośrodka na zawody. Przed wyjazdem ośrodek sprawdza konia i pojazd, a wynik wpisuje do listy kontrolnej przed transportem.

Dowody: zapisy wskazane w modułach 001–010, np. lista kontrolna przed transportem (008-4.1)

Pełna treść punktów 8.1, 8.2, 8.3

8.1 · Wymaganie

Ośrodek musi prowadzić działalność objętą modułami 001–010 zgodnie z ich wymaganiami i ustalonymi przez siebie zasadami.

8.2 · Wymaganie

Jeżeli ośrodek powierza część pracy innym osobom lub firmom, na przykład kowalowi, przewoźnikowi albo szkoleniowcowi prowadzącemu własną działalność gospodarczą, musi uzgodnić z nimi wymagania dotyczące bezpieczeństwa i dobrostanu koni oraz sprawdzać ich przestrzeganie.

8.3 · Wymaganie

Ośrodek musi zapisywać wyniki kontroli i decyzje wymagane w modułach.

9 · Ocena efektów działania

Skąd ośrodek wie, że system działa?

Ośrodek monitoruje i ocenia skuteczność systemu. W zaplanowanych odstępach prowadzi audyty wewnętrzne i przegląd zarządzania (9.1). Ocena obejmuje dane z incydentów, obserwacji dobrostanu i przeglądów technicznych (9.2). Wnioski z oceny są podstawą doskonalenia systemu (9.3).

Dowody: wyniki audytu wewnętrznego i przeglądu zarządzania (9.1)

Pełna treść punktów 9.1, 9.2, 9.3

9.1 · Wymaganie

Ośrodek musi sprawdzać, czy spełnia wymagania standardu i czy przyjęte zasady działają. W tym celu co najmniej raz w roku przeprowadza audyt wewnętrzny, zapisuje jego wynik, a następnie przeprowadza przegląd zarządzania.

9.2 · Wymaganie

Przegląd zarządzania musi obejmować co najmniej incydenty, wpisy w dzienniku stajni, wyniki kontroli obiektów i sprzętu, skargi klientów oraz wyniki audytu wewnętrznego.

9.3 · Wymaganie

Na podstawie przeglądu zarządzania zarządzający ośrodkiem musi zdecydować, co i w jakim terminie trzeba poprawić, i zapisać te decyzje.

10 · Doskonalenie

Co ośrodek robi, gdy coś nie działa?

Ośrodek postępuje z niezgodnościami, określa i wdraża działania korygujące oraz aktualizuje ocenę ryzyka (10.1). Niezgodności dzieli się na krytyczne, większe i mniejsze; spostrzeżenie wskazujące możliwość poprawy zapisuje się jako obserwację, która nie jest niezgodnością (10.2). Skuteczność działań korygujących trzeba sprawdzić i udokumentować (10.3).

Ilustracja przykładu: Doskonalenie
Przykład informacyjny

W siodlarni wisi pęknięte strzemię bez oznaczenia. Ośrodek wycofuje je, ustala przyczynę, a przy kolejnym przeglądzie sprawdza, czy sprzęt wycofany jest oznaczany.

Dowody: zapis przeglądu i działań korygujących (006-4.4) oraz zapis sprawdzenia ich skuteczności (10.3)

Pełna treść punktów 10.1, 10.2, 10.3

10.1 · Wymaganie

Po stwierdzeniu niezgodności ośrodek musi usunąć jej skutki, ustalić jej przyczynę i zaplanować działania korygujące z terminem i osobą odpowiedzialną. Jeżeli niezgodność ujawniła nowe zagrożenie, ośrodek musi zaktualizować ocenę ryzyka.

10.2 · Wymaganie

Niezgodności klasyfikuje się jako krytyczne, większe i mniejsze. Spostrzeżenie, które nie jest niezgodnością, ale wskazuje możliwość poprawy, zapisuje się jako obserwację.

10.3 · Wymaganie

Ośrodek musi sprawdzić, czy działania korygujące usunęły przyczynę niezgodności, i zapisać wynik tego sprawdzenia.

Objaśnienia informacyjne

Pojęcia prostym językiem

Te objaśnienia ułatwiają lekturę. Definicje standardu znajdziesz pod nimi, w osobnym wykazie.

system zarządzania

Ustalone w ośrodku zasady, cele, podział obowiązków i sposoby pracy, dzięki którym ośrodek codziennie spełnia wymagania standardu.

Przykład: Właściciel spisuje regulamin jazdy, wyznacza osobę odpowiedzialną za konie i ustala, jak personel zapisuje obserwacje koni i wypadki.
matryca odpowiedzialności

Tabela, w której przy każdej czynności wymaganej przez standard wpisano, kto ją wykonuje, kto za nią odpowiada i kto może podejmować decyzje.

Przykład: Kontrola kasków: instruktor dyżurny. Wyłączenie konia z pracy: kierownik stajni. Wezwanie lekarza weterynarii: kierownik ośrodka.
ocena ryzyka

Ustalenie, co w ośrodku może zaszkodzić ludziom lub koniom, jak poważne mogą być skutki i jakie zabezpieczenia trzeba wprowadzić. Wraca się do niej przed zmianą i po wypadku.

Przykład: Przed otwarciem nowego padoku kierownik sprawdza ogrodzenie i bramę, zastanawia się, czy koń może uciec, i zapisuje potrzebne zabezpieczenia.
kryterium oceny

Opis sytuacji, w której oceniający uzna wymaganie za niespełnione, wraz z informacją, jak poważne jest to uchybienie. Przy każdym wymaganiu szczegółowym podano je pod nagłówkiem „Klasyfikacja niezgodności”.

Przykład: Jazda uczestnika zajęć bez kasku oznacza niezgodność krytyczną. Udostępnianie kasku, w którym jeździec spadł z konia, oznacza niezgodność większą.
udokumentowana informacja

Informacja, którą ośrodek musi zapisać, pilnować jej aktualności i przechowywać przez ustalony czas, razem z zeszytem, segregatorem lub plikiem, w którym się znajduje.

Przykład: Dziennik obserwacji koni, plan żywienia i rejestr przeglądów sprzętu prowadzone w zeszycie w stajni albo w arkuszu na komputerze.
niezgodność

Niespełnienie wymagania standardu. Klasyfikacja przy danym wymaganiu określa, czy uchybienie jest niezgodnością krytyczną, większą czy mniejszą. Drobne spostrzeżenie zapisuje się jako obserwację, która nie jest niezgodnością.

Przykład: Brak zapisów w dzienniku stajni z więcej niż trzech dni w ostatnim miesiącu to niezgodność mniejsza. Koń z kulawizną używany w zajęciach to niezgodność krytyczna.
działanie korygujące

Usunięcie przyczyny niezgodności, aby się nie powtórzyła. Korekta to tylko naprawienie skutku. Po działaniu korygującym sprawdza się, czy przyniosło efekt.

Przykład: Korekta: pracownik usuwa taczki z drogi ewakuacyjnej. Działanie korygujące: ośrodek wyznacza miejsce na taczki i sprawdza przejście podczas codziennego obchodu.
audyt wewnętrzny

Zaplanowane sprawdzenie, czy ośrodek spełnia wymagania standardu, prowadzone przez jego pracownika albo osobę działającą na jego zlecenie. Wynik się zapisuje. Nie jest to certyfikacja.

Przykład: Osoba wyznaczona przez właściciela sprawdza według listy harmonogram zajęć, rejestr incydentów i stan ogrodzeń, a ustalenia zapisuje.
przegląd zarządzania

Ocena przeprowadzana przez kierownictwo w zaplanowanych odstępach. Kierownictwo omawia wypadki, obserwacje koni, przeglądy techniczne i wyniki audytów, a potem decyduje, co zmienić.

Przykład: Właściciel i kierownik stajni przeglądają zapisy, zauważają powtarzające się upadki na hali i zlecają sprawdzenie nawierzchni.
walidacja

Sprawdzenie przez praktyków, czy wymagania roboczej wersji standardu są zrozumiałe i dają się stosować w ośrodku, zanim zostanie wydana wersja końcowa.

Przykład: Instruktorzy z kilku ośrodków czytają wymagania dotyczące doboru koni i wskazują zapisy niejasne lub niewykonalne w małej stajni.

Praca ośrodka

Dziesięć modułów. Konkretne czynności.

Każdy moduł zawiera wymagania, kryteria oceny i wskazane zapisy. Objaśnienia prowadzą od codziennego pytania do pełnej treści punktu.

Przykład informacyjny · moduł 007

Uszkodzone siodło — co dalej?

Przegląd ma prowadzić do działania i udokumentowanej decyzji. Sam wpis w rejestrze nie usuwa zagrożenia.

  1. 01 · PrzeglądRozpoznaj uszkodzenie

    Po zdarzeniu sprawdź sprzęt. W przykładzie stwierdzono pękniętą terlicę.

    Wymaganie 007-4.3
  2. 02 · ZabezpieczenieWycofaj z użycia

    Oznacz siodło i oddziel od sprzętu sprawnego.

    Wymaganie 007-4.4
  3. 03 · DowodyUtrwal decyzję

    W zapisie wycofania określ przedmiot, stan, datę i osobę podejmującą decyzję.

    Formularze i rejestry
  4. 04 · Przegląd systemuSprawdź przyczynę

    Jeżeli stwierdzono niezgodność, określ działanie korygujące i sprawdź jego skuteczność.

    Rozdział 10

Dla rodziców, jeźdźców i stajni

Co zrobić w konkretnej sytuacji?

Zajęcia, zgrupowania, zawody, płatności i zakup konia: poradniki wskazują potrzebne ustalenia, osoby odpowiedzialne i zapisy.

Przejdź do sytuacji z praktyki →

Dokumenty

Przeczytaj, pobierz, zacytuj

EQM-S 001 · Bezpieczeństwo i ryzyko

Bezpieczeństwo jeźdźca

Czy jeździec może bezpiecznie wsiąść na konia?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Bezpieczeństwo jeźdźca

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł obejmuje sprzęt ochronny, ochronę przeciwpożarową, sprawdzanie przeszkód i wyposażenia oraz postępowanie w razie wypadku. Uczestnik zajęć i każda osoba małoletnia jeżdżą w zapiętym kasku jeździeckim; zasady dla pełnoletnich właścicieli jeżdżących na własnych koniach określa regulamin ośrodka (001-4.1). Każdy incydent trafia do rejestru incydentów wraz z podjętymi działaniami (001-4.4).

  1. Sprawdzić kask i sprzęt ochronny przed jazdą
  2. Obejrzeć przeszkody i lonże przed użyciem
  3. Wpisać upadek do rejestru incydentów

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

001-4.1regulamin ośrodka, oględziny kasków udostępnianych przez ośrodek i zapis wycofania kasku

001-4.1 · Wymaganie

Ośrodek musi określić w regulaminie ośrodka ubiór i sprzęt ochronny wymagany przy każdym rodzaju zajęć. Uczestnik zajęć i każda osoba małoletnia dosiadająca konia muszą jeździć w zapiętym kasku jeździeckim spełniającym normę wskazaną w dokumentach odniesienia i w obuwiu do jazdy konnej. Zasady dotyczące pełnoletnich właścicieli jeżdżących na własnych koniach ośrodek musi również określić w regulaminie ośrodka. Szkoleniowiec musi sprawdzić sprzęt ochronny uczestnika i jego dopasowanie przed rozpoczęciem jazdy. Kask udostępniany przez ośrodek trzeba wycofać z użycia, jeżeli jest uszkodzony albo jeździec spadł w nim z konia.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy uczestnik zajęć albo osoba małoletnia jeździ bez kasku. Niezgodność większa, gdy regulamin ośrodka nie określa wymaganego sprzętu ochronnego, szkoleniowiec go nie sprawdza albo ośrodek udostępnia kask uszkodzony lub kask, w którym jeździec spadł z konia.
Dowody
regulamin ośrodka, oględziny kasków udostępnianych przez ośrodek i zapis wycofania kasku

PN-EN 1384:2023-09 · PN-EN 13158:2018

001-4.2zasady wyprowadzania koni w razie pożaru z podpisami personelu potwierdzającymi zapoznanie się z nimi oraz dokumentacja przeglądu gaśnic

001-4.2 · Wymaganie

Ośrodek musi mieć gaśnice z aktualnym przeglądem, oznakowane wyjścia ewakuacyjne oraz drożne przejścia w stajni i na hali. Ośrodek musi ustalić, kto wyprowadza konie w razie pożaru, w jaki sposób i dokąd, oraz zapoznać z tymi zasadami personel. W stajni i w miejscach przechowywania siana i słomy obowiązuje zakaz palenia tytoniu.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy wyjście ewakuacyjne lub przejście jest zablokowane, brakuje gaśnicy albo gaśnica nie ma aktualnego przeglądu. Niezgodność mniejsza, gdy personel nie zna zasad wyprowadzania koni w razie pożaru.
Dowody
zasady wyprowadzania koni w razie pożaru z podpisami personelu potwierdzającymi zapoznanie się z nimi oraz dokumentacja przeglądu gaśnic

001-4.3wpis o wycofaniu wyposażenia

001-4.3 · Wymaganie

Przed zajęciami szkoleniowiec musi sprawdzić przeszkody, drągi, lonże i inne wyposażenie, z którego będą korzystać uczestnicy. Uszkodzony element trzeba od razu wycofać z użycia do czasu naprawy i zapisać to wycofanie.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy podczas zajęć używa się uszkodzonego wyposażenia zagrażającego jeźdźcowi lub koniowi. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu wycofania uszkodzonego elementu.
Dowody
wpis o wycofaniu wyposażenia

001-4.4procedura postępowania w razie wypadku z potwierdzeniami zapoznania się i rejestr incydentów

001-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi mieć w widocznym i łatwo dostępnym miejscu apteczkę pierwszej pomocy dla ludzi, apteczkę weterynaryjną oraz tablicę z numerem alarmowym, numerami telefonów lekarza weterynarii i zarządzającego ośrodkiem oraz adresem ośrodka, który należy podać służbom ratunkowym. Ośrodek musi mieć spisaną procedurę postępowania w razie wypadku, a szkoleniowcy muszą potwierdzić zapoznanie się z nią. Każdy incydent trzeba wpisać do rejestru incydentów wraz z podjętymi działaniami.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy brakuje apteczki pierwszej pomocy dla ludzi albo procedury postępowania w razie wypadku. Niezgodność większa, gdy brakuje tablicy z numerami telefonów i adresem ośrodka. Niezgodność mniejsza, gdy incydent nie został wpisany do rejestru incydentów.
Dowody
procedura postępowania w razie wypadku z potwierdzeniami zapoznania się i rejestr incydentów

EQM-S 002 · Dobrostan i zdrowie

Dobrostan koni

Czy koń ma wodę, paszę, ruch i odpoczynek?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Dobrostan koni

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł dotyczy wody, żywienia, codziennego ruchu, limitów pracy koni szkółkowych, codziennego sprawdzania koni i warunków utrzymania. Konia z objawami choroby, kulawizną lub urazem odsuwa się od pracy, a o jego powrocie decyduje osoba wyznaczona w podziale obowiązków (002-4.3). Codzienne sprawdzenie nie zastępuje oceny lekarza weterynarii.

  1. Codziennie sprawdzić konie i zapisać nieprawidłowości w dzienniku stajni
  2. Ograniczyć pracę konia według ustalonych zasad
  3. Wyłączyć z pracy konia z objawami chorobowymi

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

002-4.1rozpiska żywienia

002-4.1 · Wymaganie

Każdy koń musi mieć stały dostęp do czystej wody, także na wybiegu i podczas mrozów. Ośrodek musi ustalić żywienie każdego konia odpowiednio do jego wieku, masy ciała, stanu zdrowia i pracy oraz umieścić rozpiskę żywienia w paszarni lub przy boksach. Zmiany żywienia trzeba wprowadzać stopniowo.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy koń nie ma dostępu do wody. Niezgodność większa, gdy koń jest w złej kondycji z powodu żywienia nieodpowiedniego do jego potrzeb. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje rozpiski żywienia.
Dowody
rozpiska żywienia

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

002-4.2harmonogram zajęć z przydziałem koni oraz ustalone limity pracy i dni odpoczynku

002-4.2 · Wymaganie

Każdy koń musi codziennie mieć możliwość swobodnego ruchu na wybiegu, pastwisku albo w inny sposób, na przykład luzem na hali, chyba że lekarz weterynarii zalecił inaczej. Zarządzający ośrodkiem musi ustalić dla każdego konia używanego do zajęć (konia szkółkowego) dzienny limit pracy, wyrażony liczbą jazd lub czasem pracy, oraz dni odpoczynku i pilnować ich przestrzegania. Konia, który wykazuje oznaki zmęczenia, trzeba odciążyć.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy koń nie ma codziennej możliwości swobodnego ruchu albo przekroczono ustalony limit pracy. Niezgodność mniejsza, gdy nie ustalono limitów pracy i dni odpoczynku.
Dowody
harmonogram zajęć z przydziałem koni oraz ustalone limity pracy i dni odpoczynku

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

002-4.3dziennik stajni

002-4.3 · Wymaganie

Osoby obsługujące konie muszą codziennie sprawdzać u każdego konia apetyt, zachowanie, sposób poruszania się oraz oznaki bólu i urazów. Konia z objawami choroby, kulawizną lub urazem trzeba odsunąć od pracy do czasu, gdy osoba wyznaczona zgodnie z 004-4.1 zdecyduje o jego powrocie do pracy. W razie wątpliwości decyzję podejmuje lekarz weterynarii. Decyzję o odsunięciu konia od pracy i jej przyczynę trzeba zapisać.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy koń z objawami choroby, kulawizną lub urazem jest używany w zajęciach. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu decyzji o odsunięciu konia od pracy.
Dowody
dziennik stajni

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

002-4.4dziennik stajni

002-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi prowadzić dziennik stajni, w którym codziennie zapisuje się nieprawidłowości dotyczące koni, na przykład brak apetytu, uraz lub kulawiznę, oraz podjęte działania. Jeżeli nie stwierdzono nieprawidłowości, wystarczy zapis potwierdzający sprawdzenie koni.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność mniejsza, gdy w ostatnim miesiącu w dzienniku stajni brakuje zapisów z więcej niż trzech dni. Obserwacja, gdy zapisy są niepełne, ale pozwalają odtworzyć przebieg opieki nad końmi.
Dowody
dziennik stajni

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

002-4.5oględziny na miejscu

002-4.5 · Wymaganie

Pomieszczenia dla koni muszą spełniać minimalne warunki utrzymywania koni określone w przepisach o ochronie zwierząt. Ściółka musi być sucha i czysta. Każdy koń musi mieć co najmniej kontakt wzrokowy z innymi końmi, chyba że jego stan zdrowia albo izolacja zalecona przez lekarza weterynarii wymaga czasowego ograniczenia tego kontaktu.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy pomieszczenie dla koni nie spełnia minimalnych warunków określonych w przepisach albo koń nie ma kontaktu wzrokowego z innymi końmi bez uzasadnienia wynikającego z jego stanu zdrowia lub zaleceń lekarza weterynarii. Niezgodność mniejsza, gdy ściółka jest mokra lub zabrudzona.
Dowody
oględziny na miejscu

EQM-S 003 · Infrastruktura i wyposażenie

Infrastruktura i wyposażenie

Czy hala, stajnia i ogrodzenia są bezpieczne?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Infrastruktura i wyposażenie

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł obejmuje budynki, podłoże placu i hali, wentylację, oświetlenie, boksy, ogrodzenia i bramy. Usterkę zagrażającą ludziom lub koniom usuwa się niezwłocznie, a do tego czasu wyłącza się zagrożone miejsce z użytku (003-4.1). Podłoże nie może być zbyt twarde, śliskie, zamarznięte ani grząskie; ośrodek ustala, kto je pielęgnuje i kto decyduje o wyłączeniu placu lub hali z jazd (003-4.2).

  1. Oglądać boksy, ogrodzenia i bramy
  2. Sprawdzać podłoże i wyłączać plac lub halę z jazd przy mrozie albo po ulewie
  3. Kontrolować wentylację i oświetlenie

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

003-4.1zapis kontroli obiektów i napraw

003-4.1 · Wymaganie

Oprócz kontroli wymaganych przepisami prawa budowlanego zarządzający ośrodkiem musi co najmniej raz w roku oraz po silnym wietrze, burzy lub obfitych opadach śniegu sprawdzić stan budynków, hali i zadaszeń. Usterkę zagrażającą ludziom lub koniom trzeba usunąć niezwłocznie, a do czasu naprawy wyłączyć zagrożone miejsce z użytku.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy użytkuje się miejsce z usterką zagrażającą ludziom lub koniom. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu kontroli obiektów.
Dowody
zapis kontroli obiektów i napraw

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

003-4.2zasady pielęgnacji podłoża i zapis wyłączeń placu lub hali z jazd

003-4.2 · Wymaganie

Podłoże placu i hali musi dawać koniom pewne oparcie i amortyzować uderzenia kopyt; nie może być zbyt twarde, śliskie, zamarznięte ani grząskie. Ośrodek musi ustalić, kto i jak często równa, podlewa i uzupełnia podłoże oraz kto decyduje o wyłączeniu placu lub hali z jazd, na przykład po ulewie albo podczas mrozu.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy zajęcia odbywają się na podłożu zamarzniętym, śliskim lub grząskim. Niezgodność mniejsza, gdy nie ustalono zasad pielęgnacji podłoża i wyłączania placu lub hali z jazd.
Dowody
zasady pielęgnacji podłoża i zapis wyłączeń placu lub hali z jazd

003-4.3oględziny na miejscu

003-4.3 · Wymaganie

Stajnię trzeba wietrzyć tak, aby nie gromadziła się w niej wilgoć ani amoniak, a jednocześnie nad końmi nie powstawały przeciągi. Stajnia, hala i przejścia muszą być oświetlone w sposób umożliwiający bezpieczną pracę przy koniach. Hala musi mieć oświetlenie awaryjne, które przy zaniku zasilania pozwala bezpiecznie przerwać jazdę i wyprowadzić konie.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy hala nie ma oświetlenia awaryjnego albo w stajni wyraźnie czuć amoniak lub widać zawilgocenie. Niezgodność mniejsza, gdy przejścia są niedostatecznie oświetlone.
Dowody
oględziny na miejscu

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

003-4.4zapis uszkodzeń i napraw boksów, ogrodzeń i bram

003-4.4 · Wymaganie

Boksy, ogrodzenia wybiegów, bramy i przejścia nie mogą mieć wystających elementów, ostrych krawędzi ani szczelin, w których koń mógłby uwięzić kopyto lub nogę. Ogrodzenie musi zatrzymywać konie na wybiegu, a bramę trzeba zamykać w sposób, którego koń nie otworzy. Ośrodek musi w ustalonych odstępach oglądać boksy, ogrodzenia i bramy oraz zapisywać stwierdzone uszkodzenia i naprawy. Uszkodzenie trzeba niezwłocznie zabezpieczyć i naprawić przed ponownym użyciem boksu lub wybiegu.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy koń korzysta z boksu lub wybiegu z uszkodzeniem grożącym urazem albo ucieczką. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu stwierdzonych uszkodzeń i napraw.
Dowody
zapis uszkodzeń i napraw boksów, ogrodzeń i bram

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

EQM-S 004 · Kompetencje i klient

Szkolenia i kwalifikacje personelu

Czy każda osoba wie, co robi, i umie to robić?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Szkolenia i kwalifikacje personelu

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł obejmuje podział obowiązków, kwalifikacje, szkolenia, nadzór nad osobami bez doświadczenia i ochronę małoletnich. Ośrodek spisuje, kto prowadzi zajęcia, kto opiekuje się końmi i kto go zastępuje (004-4.1). Osoba bez potwierdzonego doświadczenia wykonuje czynności ważne dla bezpieczeństwa pod nadzorem, dopóki zarządzający ośrodkiem nie potwierdzi jej samodzielności (004-4.4).

  1. Spisać podział obowiązków i zastępstw
  2. Przechowywać dowody kwalifikacji
  3. Planować szkolenia wstępne i okresowe

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

004-4.1podział obowiązków i zastępstw

004-4.1 · Wymaganie

Zarządzający ośrodkiem musi spisać podział obowiązków: kto prowadzi zajęcia, kto opiekuje się końmi, kto decyduje o odsunięciu konia od pracy i o jego powrocie do pracy i kto prowadzi zapisy. Podział obowiązków musi wskazywać także osoby zastępujące.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy nikt nie odpowiada za bezpieczeństwo ludzi lub dobrostan koni. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje spisanego podziału obowiązków i zastępstw.
Dowody
podział obowiązków i zastępstw

ISO/IEC Directives, Part 1, Consolidated ISO Supplement — Annex SL (Zharmonizowana Struktura), wydanie 12 (2021) · ISO 9001:2015

004-4.2kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje i zaświadczeń o szkoleniu z pierwszej pomocy

004-4.2 · Wymaganie

Zajęcia jeździeckie może prowadzić wyłącznie szkoleniowiec mający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju zajęć i poziomu uczestników. Ośrodek musi przechowywać kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje szkoleniowców oraz ich aktualne zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z pierwszej pomocy.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy zajęcia prowadzi osoba bez kwalifikacji odpowiednich do rodzaju zajęć. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje kopii dokumentów potwierdzających kwalifikacje lub szkolenie z pierwszej pomocy.
Dowody
kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje i zaświadczeń o szkoleniu z pierwszej pomocy

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.)

004-4.3lista przeszkolonych osób z datą szkolenia i podpisami

004-4.3 · Wymaganie

Przed dopuszczeniem do samodzielnej pracy przy koniach każdy pracownik, współpracownik, praktykant i wolontariusz musi zostać przeszkolony z bezpiecznej obsługi koni, zasad obowiązujących w stajni oraz postępowania w razie wypadku i pożaru. Ośrodek musi powtarzać to szkolenie w ustalonych odstępach, nie rzadziej niż raz w roku.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy osoba pracuje samodzielnie przy koniach bez szkolenia wstępnego. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu szkolenia.
Dowody
lista przeszkolonych osób z datą szkolenia i podpisami

ISO 9001:2015

004-4.4zapis potwierdzenia samodzielności na liście przeszkolonych osób

004-4.4 · Wymaganie

Osoba bez potwierdzonego doświadczenia może wykonywać czynności ważne dla bezpieczeństwa ludzi i koni, na przykład lonżowanie, prowadzenie zajęć albo podawanie leków, tylko pod nadzorem doświadczonej osoby, dopóki zarządzający ośrodkiem nie potwierdzi, że może je wykonywać samodzielnie. Nadzór i potwierdzenie samodzielności nie zastępują kwalifikacji wymaganych w 004-4.2, sprawdzeń wymaganych w 004-4.5 ani zaleceń lekarza weterynarii.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy osoba wykonuje samodzielnie czynność ważną dla bezpieczeństwa bez potwierdzenia przez zarządzającego ośrodkiem. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu tego potwierdzenia.
Dowody
zapis potwierdzenia samodzielności na liście przeszkolonych osób

ISO 9001:2015

004-4.5standardy ochrony małoletnich, wydruki wyników sprawdzeń w Rejestrze Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym oraz informacje i oświadczenia wymagane ustawą, przechowywane zgodnie z jej przepisami

004-4.5 · Wymaganie

Ośrodek, w którym przebywają małoletni lub w którym prowadzi się zajęcia z ich udziałem, musi przyjąć i stosować standardy ochrony małoletnich zgodnie z ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem do pracy z małoletnimi każdej osoby, także wolontariusza, ośrodek musi sprawdzić ją w Rejestrze Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym. Od tej osoby ośrodek musi uzyskać informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz inne informacje i oświadczenia wymagane tą ustawą.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy osobę dopuszczono do pracy z małoletnimi bez wymaganych sprawdzeń lub dokumentów albo mimo przeszkody wynikającej z ustawy. Niezgodność większa, gdy ośrodek nie przyjął lub nie stosuje standardów ochrony małoletnich.
Dowody
standardy ochrony małoletnich, wydruki wyników sprawdzeń w Rejestrze Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym oraz informacje i oświadczenia wymagane ustawą, przechowywane zgodnie z jej przepisami

EQM-S 005 · Kompetencje i klient

Organizacja zajęć jeździeckich

Czy uczestnik, koń i grupa pasują do siebie?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Organizacja zajęć jeździeckich

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł dotyczy oceny umiejętności uczestnika, doboru konia, liczebności grup, jazd w terenie i harmonogramu zajęć. Maksymalną liczbę uczestników na jednego szkoleniowca ustala ośrodek; standard nie podaje tej liczby (005-4.3). Incydent z zajęć szkoleniowiec wpisuje do rejestru incydentów (005-4.4), a zarządzający ośrodkiem sprawdza ocenę ryzyka (006-4.4).

  1. Sprawdzić poziom zaawansowania i ograniczenia zdrowotne uczestnika
  2. Dobrać konia do umiejętności, masy ciała i celu jazdy
  3. Prowadzić harmonogram zajęć z przydziałem koni i szkoleniowców

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

005-4.1karta uczestnika z poziomem umiejętności i wyłącznie niezbędnymi informacjami o ograniczeniach zdrowotnych istotnych dla jazdy, zebranymi zgodnie z 010-4.2

005-4.1 · Wymaganie

Przed pierwszymi zajęciami szkoleniowiec musi ocenić umiejętności uczestnika i zapytać uczestnika albo opiekuna małoletniego o problemy zdrowotne istotne dla jazdy. Na tej podstawie szkoleniowiec kieruje uczestnika na zajęcia o odpowiednim poziomie, na przykład na jazdę na lonży, jazdę w zastępie albo zajęcia indywidualne. Wynik oceny i skierowanie uczestnika szkoleniowiec zapisuje w karcie uczestnika.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy uczestnik bierze udział w zajęciach przekraczających jego umiejętności. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje karty uczestnika.
Dowody
karta uczestnika z poziomem umiejętności i wyłącznie niezbędnymi informacjami o ograniczeniach zdrowotnych istotnych dla jazdy, zebranymi zgodnie z 010-4.2

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.) · PZJ — Standardy Ochrony Dzieci i Młodzieży (2024)

005-4.2wykaz koni z przeznaczeniem i ograniczeniami

005-4.2 · Wymaganie

Szkoleniowiec musi dobrać konia do umiejętności, wzrostu i masy ciała uczestnika oraz do rodzaju zajęć. Ośrodek musi ustalić, które konie są przeznaczone dla początkujących i dla dzieci, oraz maksymalną masę jeźdźca dla każdego konia.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy koń został dobrany w sposób zagrażający bezpieczeństwu uczestnika lub zdrowiu konia. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje wykazu koni z ich przeznaczeniem i ograniczeniami.
Dowody
wykaz koni z przeznaczeniem i ograniczeniami

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.)

005-4.3regulamin ośrodka i harmonogram zajęć

005-4.3 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić i stosować maksymalną liczbę uczestników zajęć prowadzonych przez jednego szkoleniowca, osobno dla jazd z początkującymi, jazd na placu lub hali i jazd w terenie. Przed wyjazdem w teren szkoleniowiec musi zostawić w ośrodku informację o trasie i przewidywanej godzinie powrotu oraz zabrać telefon.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy przekroczono ustaloną liczbę uczestników albo wyjazd w teren odbył się bez informacji o trasie. Niezgodność mniejsza, gdy nie ustalono maksymalnej liczby uczestników.
Dowody
regulamin ośrodka i harmonogram zajęć

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.)

005-4.4harmonogram zajęć

005-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi prowadzić harmonogram zajęć zawierający datę, uczestników, konie i szkoleniowca. Incydent z zajęć szkoleniowiec wpisuje do rejestru incydentów zgodnie z 001-4.4.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność mniejsza, gdy brakuje harmonogramu zajęć albo nie zawiera on przydziału koni i szkoleniowców.
Dowody
harmonogram zajęć

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.) · PZJ — Standardy Ochrony Dzieci i Młodzieży (2024)

EQM-S 006 · Bezpieczeństwo i ryzyko

Zarządzanie ryzykiem

Co może pójść źle i jak temu zapobiec?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Zarządzanie ryzykiem

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł opisuje rozpoznawanie zagrożeń, ocenę ryzyka, środki kontroli i przegląd po zdarzeniu. Rejestr ryzyk obejmuje konie, infrastrukturę, zajęcia i transport (006-4.1). Przed zmianą w procesach, koniach lub infrastrukturze ośrodek ocenia jej wpływ na ryzyko (006-4.3).

  1. Wpisać zagrożenie do rejestru ryzyk wraz z osobą odpowiedzialną
  2. Ustalić środki kontroli dla ryzyk istotnych
  3. Przejrzeć ocenę ryzyka po wypadku

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

006-4.1ocena ryzyka

006-4.1 · Wymaganie

Zarządzający ośrodkiem musi spisać w ocenie ryzyka zagrożenia występujące w ośrodku, na przykład spłoszenie konia przy drodze, kopnięcie przy obsłudze, upadek z konia, pożar stajni, ucieczkę konia z wybiegu lub chorobę zakaźną. Przy każdym zagrożeniu musi wskazać osobę odpowiedzialną za ograniczanie ryzyka.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy ośrodek nie spisał zagrożeń. Niezgodność mniejsza, gdy przy zagrożeniu nie wskazano osoby odpowiedzialnej.
Dowody
ocena ryzyka

ISO/IEC Directives, Part 1, Consolidated ISO Supplement — Annex SL (Zharmonizowana Struktura), wydanie 12 (2021) · ISO 9001:2015

006-4.2ocena ryzyka z oceną zagrożeń i środkami zmniejszającymi ryzyko

006-4.2 · Wymaganie

Ośrodek musi ocenić każde zagrożenie pod względem tego, jak często może wystąpić i jak poważne mogą być jego skutki, oraz ustalić, które zagrożenia uznaje za istotne. Dla zagrożeń istotnych ośrodek musi ustalić środki zmniejszające ryzyko i sprawdzać, czy są stosowane i skuteczne.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy dla istotnego zagrożenia nie ustalono środków zmniejszających ryzyko. Niezgodność mniejsza, gdy ośrodek nie sprawdza skuteczności tych środków.
Dowody
ocena ryzyka z oceną zagrożeń i środkami zmniejszającymi ryzyko

ISO/IEC Directives, Part 1, Consolidated ISO Supplement — Annex SL (Zharmonizowana Struktura), wydanie 12 (2021) · ISO 9001:2015

006-4.3zapis oceny zmiany

006-4.3 · Wymaganie

Przed istotną zmianą, na przykład przyjęciem nowego konia do zajęć, otwarciem nowego wybiegu, zmianą podłoża lub wprowadzeniem nowego rodzaju zajęć, ośrodek musi ocenić, czy zmiana stwarza nowe zagrożenia. Decyzję o zmianie i warunki jej wprowadzenia trzeba zapisać.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy wprowadzono istotną zmianę bez oceny zagrożeń. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu decyzji o zmianie.
Dowody
zapis oceny zmiany

ISO/IEC Directives, Part 1, Consolidated ISO Supplement — Annex SL (Zharmonizowana Struktura), wydanie 12 (2021) · ISO 9001:2015

006-4.4zapis sprawdzenia oceny ryzyka i podjętych działań

006-4.4 · Wymaganie

Po każdym incydencie lub stwierdzonej niezgodności zarządzający ośrodkiem musi sprawdzić, czy ocena ryzyka dotycząca tej sytuacji była trafna, i w razie potrzeby zmienić środki zmniejszające ryzyko. Dla działań wynikających z tego sprawdzenia trzeba wyznaczyć osobę odpowiedzialną i termin.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy po incydencie lub niezgodności nie sprawdzono oceny ryzyka. Niezgodność mniejsza, gdy działania wynikające ze sprawdzenia nie mają osoby odpowiedzialnej lub terminu.
Dowody
zapis sprawdzenia oceny ryzyka i podjętych działań

ISO/IEC Directives, Part 1, Consolidated ISO Supplement — Annex SL (Zharmonizowana Struktura), wydanie 12 (2021) · ISO 9001:2015

EQM-S 007 · Infrastruktura i wyposażenie

Utrzymanie sprzętu jeździeckiego

Czy siodło, ogłowie i strzemiona są sprawne?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Utrzymanie sprzętu jeździeckiego

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł obejmuje przechowywanie, czyszczenie, konserwację, przeglądy i wycofywanie sprzętu jeździeckiego. Po każdym zdarzeniu, które mogło wpłynąć na stan sprzętu, ośrodek wykonuje przegląd dodatkowy (007-4.3). Sprzęt wycofany oznacza się i oddziela od sprzętu sprawnego (007-4.4).

  1. Przechowywać sprzęt w siodlarni z oznaczeniem konia, do którego należy lub pasuje
  2. Przeglądać sprzęt okresowo i po zdarzeniu
  3. Oznaczyć i odseparować sprzęt wycofany

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

007-4.1oględziny na miejscu

007-4.1 · Wymaganie

Siodła, ogłowia i inny sprzęt jeździecki trzeba przechowywać w siodlarni, w sposób chroniący je przed wilgocią i uszkodzeniem. Sprzęt musi być oznaczony tak, aby było wiadomo, do którego konia należy lub pasuje.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność mniejsza, gdy brak oznaczenia sprzętu utrudnia jego właściwy dobór do konia. Obserwacja, gdy warunki przechowywania mogą prowadzić do uszkodzenia sprzętu.
Dowody
oględziny na miejscu

ISO 9001:2015

007-4.2zapis napraw sprzętu

007-4.2 · Wymaganie

Sprzęt trzeba regularnie czyścić i konserwować. Naprawy popręgów, puślisk, wodzy i innych elementów, których zerwanie grozi upadkiem jeźdźca, może wykonywać wyłącznie rymarz albo inna osoba, którą zarządzający ośrodkiem uznał za zdolną do wykonania takiej naprawy. Każdą taką naprawę trzeba zapisać, podając datę, naprawiony element i osobę, która ją wykonała.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy używa się sprzętu po naprawie osłabiającej element, którego zerwanie grozi upadkiem jeźdźca. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu napraw.
Dowody
zapis napraw sprzętu

ISO 9001:2015

007-4.3zapis przeglądów sprzętu

007-4.3 · Wymaganie

Ośrodek musi sprawdzać sprzęt w ustalonych odstępach oraz po każdym upadku lub zdarzeniu, które mogło go uszkodzić. Szczególnie trzeba sprawdzać popręgi, puśliska, strzemiona, wodze i szwy. Trzeba zapisać datę przeglądu, jego wynik i osobę, która go wykonała.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy po upadku lub zdarzeniu, które mogło uszkodzić sprzęt, nie przeprowadzono jego przeglądu. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu przeglądów okresowych.
Dowody
zapis przeglądów sprzętu

ISO 9001:2015

007-4.4zapis wycofania sprzętu

007-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić, jaki sprzęt wycofuje się z użycia, na przykład pęknięty popręg, sprzęt z przetartymi szwami albo kask po upadku. Wycofany sprzęt trzeba oznaczyć i przechowywać oddzielnie, aby nie wrócił do użytku.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy używa się sprzętu, który zgodnie z ustalonymi zasadami powinien zostać wycofany. Niezgodność mniejsza, gdy wycofany sprzęt nie jest oznaczony ani przechowywany oddzielnie.
Dowody
zapis wycofania sprzętu

ISO 9001:2015

EQM-S 008 · Bezpieczeństwo i ryzyko

Transport koni

Czy koń i pojazd są gotowe do drogi?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Transport koni

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł dotyczy przygotowania transportu, pojazdu, dokumentów, postojów i sytuacji awaryjnych w trasie. Pojazd niespełniający warunków bezpieczeństwa nie może być dopuszczony do przewozu (008-4.1). Postoje dostosowuje się do trasy i warunków; standard nie podaje stałych wartości (008-4.2).

  1. Sprawdzić stan konia i pojazdu przed załadunkiem
  2. Wyznaczyć osobę odpowiedzialną w trasie
  3. Przygotować procedurę awaryjną z kontaktem do lekarza weterynarii

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

008-4.1lista kontrolna przed przewozem

008-4.1 · Wymaganie

Przed każdym przewozem osoba odpowiedzialna za przewóz musi sprawdzić, czy koń jest zdolny do transportu, oraz sprawdzić przyczepę lub koniowóz: podłogę, rampę, zaczep, oświetlenie, opony i przegrody. Nie wolno przewozić konia niezdolnego do transportu ani pojazdem w złym stanie technicznym. Chorego lub rannego konia można przewieźć do leczenia tylko na warunkach określonych w przepisach i zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy przewieziono konia niezdolnego do transportu z naruszeniem warunków określonych w przepisach albo pojazdem w złym stanie technicznym. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu sprawdzenia przed przewozem.
Dowody
lista kontrolna przed przewozem

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005

008-4.2ustalone zasady postojów podczas przewozu

008-4.2 · Wymaganie

Załadunek i rozładunek trzeba prowadzić spokojnie i bez stosowania przemocy wobec konia. Ośrodek musi ustalić, po jakim czasie jazdy następuje postój, z uwzględnieniem wymaganego przepisami czasu podróży oraz odstępów między pojeniem, karmieniem i odpoczynkiem koni. Podczas postoju osoba odpowiedzialna za przewóz musi sprawdzić konie i w razie potrzeby je napoić.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy przy załadunku lub rozładunku zastosowano przemoc wobec konia albo podczas przewozu nie zrobiono postoju zgodnie z ustalonymi zasadami. Niezgodność mniejsza, gdy ośrodek nie ustalił zasad postojów podczas przewozu.
Dowody
ustalone zasady postojów podczas przewozu

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005

008-4.3paszporty koni, wyznaczenie osoby odpowiedzialnej oraz zezwolenie i świadectwo kwalifikacji, jeżeli są wymagane

008-4.3 · Wymaganie

Podczas przewozu koniowi musi towarzyszyć jego paszport albo inny dokument identyfikacyjny dopuszczony przepisami, chyba że przepisy przewidują odstępstwo. Ośrodek musi wyznaczyć osobę odpowiedzialną za przewóz. Jeżeli przewóz związany z działalnością gospodarczą podlega rozporządzeniu Rady (WE) nr 1/2005 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu, ośrodek musi spełnić jego wymagania, w tym dotyczące zezwolenia przewoźnika i świadectw kwalifikacji kierowcy oraz osoby opiekującej się końmi. Przy przewozie na odległość do 65 km część tych obowiązków nie ma zastosowania.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy przewóz odbył się bez wymaganego dokumentu identyfikacyjnego konia, bez wyznaczonej osoby odpowiedzialnej albo bez wymaganego zezwolenia lub świadectwa kwalifikacji. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu wyznaczenia osoby odpowiedzialnej.
Dowody
paszporty koni, wyznaczenie osoby odpowiedzialnej oraz zezwolenie i świadectwo kwalifikacji, jeżeli są wymagane

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005

008-4.4instrukcja postępowania w trasie i rejestr incydentów

008-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić, jak postępuje osoba odpowiedzialna za przewóz w razie awarii pojazdu, wypadku drogowego lub pogorszenia stanu konia w trasie, i przekazać jej numery telefonów pomocy drogowej, lekarza weterynarii oraz zarządzającego ośrodkiem. Przebieg takiego zdarzenia trzeba wpisać do rejestru incydentów.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy nie ustalono postępowania w razie awarii, wypadku lub pogorszenia stanu konia w trasie. Niezgodność mniejsza, gdy zdarzenie w trasie nie zostało wpisane do rejestru incydentów.
Dowody
instrukcja postępowania w trasie i rejestr incydentów

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005

EQM-S 009 · Dobrostan i zdrowie

Opieka weterynaryjna

Kto decyduje o zdrowiu i leczeniu konia?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Opieka weterynaryjna

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł obejmuje profilaktykę, podawanie leków, izolację i dokumentację zdrowia koni. Plan profilaktyki ośrodek ustala z lekarzem weterynarii (009-4.1). Leki podaje się zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii albo zgodnie z ulotką produktu dostępnego bez recepty, a każde podanie leku się zapisuje (009-4.2).

  1. Prowadzić plan profilaktyki ustalony z lekarzem weterynarii
  2. Zapisywać każde podanie leku w karcie konia
  3. Izolować konia podejrzanego o chorobę zakaźną do czasu decyzji weterynaryjnej

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

009-4.1plan profilaktyki oraz zapisy szczepień, odrobaczania, kontroli zębów i wizyt kowala

009-4.1 · Wymaganie

Ośrodek musi ustalić z lekarzem weterynarii plan profilaktyki obejmujący szczepienia, odrobaczanie i kontrolę zębów oraz zapewnić regularną pielęgnację kopyt przez kowala. Dla koni prywatnych ośrodek musi uzgodnić z właścicielem, kto odpowiada za profilaktykę. Terminy wykonania tych czynności trzeba zapisywać.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy ośrodek nie ustalił profilaktyki z lekarzem weterynarii albo nie uzgodnił z właścicielem konia prywatnego, kto za nią odpowiada. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisów terminów profilaktyki.
Dowody
plan profilaktyki oraz zapisy szczepień, odrobaczania, kontroli zębów i wizyt kowala

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

009-4.2zapis podania leków w karcie konia lub w ewidencji leczenia zwierząt

009-4.2 · Wymaganie

Leki koniom trzeba podawać zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii albo zgodnie z ulotką produktu dostępnego bez recepty. Każde podanie leku trzeba zapisać, podając datę, konia, nazwę leku, dawkę i osobę, która go podała. Jeżeli przepisy wymagają prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt, zapis musi spełniać te wymagania. Leki trzeba przechowywać zgodnie z ulotką, w miejscu niedostępnym dla dzieci i osób postronnych.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy koniowi podano lek wydawany na receptę bez zalecenia lekarza weterynarii. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje zapisu podania leku.
Dowody
zapis podania leków w karcie konia lub w ewidencji leczenia zwierząt

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

009-4.3zasady przyjmowania koni i izolacji oraz zapis izolacji

009-4.3 · Wymaganie

Ośrodek musi mieć możliwość odizolowania konia chorego lub podejrzanego o chorobę zakaźną, na przykład w osobnym boksie albo na osobnym wybiegu, bez kontaktu z innymi końmi. Ośrodek musi ustalić zasady przyjmowania nowych koni, w tym wymagane szczepienia i okres obserwacji.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność krytyczna, gdy koń podejrzany o chorobę zakaźną ma kontakt z innymi końmi. Niezgodność mniejsza, gdy nie ustalono zasad przyjmowania nowych koni.
Dowody
zasady przyjmowania koni i izolacji oraz zapis izolacji

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

009-4.4paszport konia i karta konia

009-4.4 · Wymaganie

Ośrodek musi mieć dostęp do paszportu każdego konia i prowadzić kartę konia z informacjami o jego zdrowiu, leczeniu i ograniczeniach w użytkowaniu. Ograniczenia zalecone przez lekarza weterynarii trzeba przekazać szkoleniowcom i przestrzegać ich.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy koń jest użytkowany wbrew zaleceniom lekarza weterynarii. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje karty konia.
Dowody
paszport konia i karta konia

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580, z późn. zm.)

EQM-S 010 · Kompetencje i klient

Edukacja i informacja dla klientów

Czy klient zna zasady i wie, gdzie złożyć skargę?

Dokument
EQM-S 000:2026
Data wersji
5 października 2026
Objaśnienia
5 października 2026
Ilustracja obszaru: Edukacja i informacja dla klientów

Objaśnienie informacyjne

Niejasne pojęcie? Otwórz słownik →

Moduł dotyczy regulaminu, informacji o bezpieczeństwie, ochrony danych osobowych, skarg i sugestii oraz aktualizacji informacji. Klient otrzymuje zasady bezpieczeństwa przed rozpoczęciem korzystania z usług (010-4.1). Standard nie podaje liczby dni na rozpatrzenie skargi (010-4.3). Wewnętrzny termin ośrodka nie zastępuje ustawowych terminów i praw dotyczących reklamacji konsumenta.

  1. Przekazać regulamin przed pierwszymi zajęciami
  2. Przyjąć skargę i wpisać ją do rejestru
  3. Poinformować klientów o zmianie regulaminu lub cennika przed jej wprowadzeniem

Treść standardu

Wymagania, klasyfikacja niezgodności i dowody

010-4.1regulamin ośrodka i potwierdzenie zapoznania się z nim, w formie podpisu lub akceptacji elektronicznej

010-4.1 · Wymaganie

Ośrodek musi umieścić regulamin ośrodka w widocznym miejscu, przekazać go klientowi przed pierwszymi zajęciami albo przed przyjęciem konia do pensjonatu i uzyskać potwierdzenie zapoznania się z nim. Regulamin musi określać wymagany sprzęt ochronny, zasady zachowania przy koniach oraz warunki płatności i odwoływania zajęć.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy klient nie otrzymał regulaminu ośrodka przed pierwszymi zajęciami albo przed przyjęciem konia do pensjonatu. Niezgodność mniejsza, gdy brakuje potwierdzenia zapoznania się z regulaminem.
Dowody
regulamin ośrodka i potwierdzenie zapoznania się z nim, w formie podpisu lub akceptacji elektronicznej

PZJ — Przepisy Ogólne (korekta 9 kwietnia 2026 r.) · PZJ — Standardy Ochrony Dzieci i Młodzieży (2024)

010-4.2informacja o przetwarzaniu danych osobowych, wskazanie podstawy przetwarzania danych o zdrowiu, zgody oraz zezwolenia na publikację wizerunku

010-4.2 · Wymaganie

Ośrodek musi przetwarzać dane osobowe klientów zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO): na właściwej podstawie prawnej i tylko w zakresie potrzebnym do danego celu. Musi przekazać klientom wymagane informacje o przetwarzaniu ich danych. Informacje o zdrowiu uczestnika ośrodek może zbierać tylko po spełnieniu warunków RODO dla danych o zdrowiu, na przykład po uzyskaniu wyraźnej zgody. Przed opublikowaniem wizerunku klienta ośrodek musi uzyskać zezwolenie, jeżeli jest wymagane. Zezwolenie na publikację wizerunku małoletniego musi wydać jego przedstawiciel ustawowy, zwykle rodzic. Ośrodek stosujący przepisy PZJ musi uzyskać to zezwolenie na piśmie.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność większa, gdy ośrodek przetwarza dane, w tym dane o zdrowiu, bez wymaganej podstawy prawnej, zbiera dane zbędne albo opublikował wizerunek bez wymaganego zezwolenia. Niezgodność mniejsza, gdy klienci nie otrzymali informacji o przetwarzaniu ich danych.
Dowody
informacja o przetwarzaniu danych osobowych, wskazanie podstawy przetwarzania danych o zdrowiu, zgody oraz zezwolenia na publikację wizerunku

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

010-4.3rejestr skarg i odpowiedzi

010-4.3 · Wymaganie

Ośrodek musi poinformować klientów, komu i w jaki sposób mogą zgłosić skargę lub uwagę oraz w jakim terminie otrzymają odpowiedź. Każdą skargę, odpowiedź i podjęte działanie trzeba zapisać.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność mniejsza, gdy ośrodek nie poinformował klientów, jak zgłosić skargę, albo nie odpowiedział w podanym terminie. Obserwacja, gdy zapisy skarg są niepełne.
Dowody
rejestr skarg i odpowiedzi

010-4.4regulamin ośrodka i cennik z datą zmiany

010-4.4 · Wymaganie

Przed wprowadzeniem zmiany regulaminu, cennika lub zasad zajęć ośrodek musi poinformować o niej klientów i zaktualizować informacje udostępniane w ośrodku i na stronie internetowej.

Klasyfikacja niezgodności
Niezgodność mniejsza, gdy klienci nie zostali poinformowani o zmianie przed jej wprowadzeniem. Obserwacja, gdy dokument nie zawiera daty zmiany.
Dowody
regulamin ośrodka i cennik z datą zmiany

ISO 9001:2015

010-4.5informacja o ubezpieczeniu w regulaminie ośrodka lub na stronie internetowej

010-4.5 · Zalecenie

Ośrodek powinien poinformować klientów, czy ma ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) oraz czy ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) uczestnika zapewnia ośrodek, czy uczestnik powinien wykupić je sam.

Klasyfikacja niezgodności
Obserwacja, gdy klienci nie otrzymali informacji o ubezpieczeniu.
Dowody
informacja o ubezpieczeniu w regulaminie ośrodka lub na stronie internetowej