Instruktor jazdy konnej: czy musi mieć uprawnienia, jak sprawdzić licencję PZJ i o co zapytać ośrodek

Przykład sytuacji

Pierwsze zajęcia dla siedmiolatki

Rodzic porównuje dwie szkółki jazdy konnej w okolicy. W pierwszej słyszy, że instruktorka „ma uprawnienia PZJ”, w drugiej, że instruktor „ma papiery instruktora rekreacji ruchowej”. Rodzic nie wie, czy prowadzący musi mieć jakiekolwiek uprawnienia i gdzie to sprawdzić.

Co ustalić wcześniej

1. 01

   Czy instruktor musi mieć uprawnienia

   W zwykłej szkółce jazdy konnej, która działa poza związkiem sportowym i poza klubem uczestniczącym we współzawodnictwie PZJ, czyli w rywalizacji sportowej organizowanej przez PZJ, nie znaleziono przepisu wymagającego od instruktora stopnia lub licencji. Kwalifikacje instruktora sprawdza się więc samodzielnie, a obowiązki wobec dzieci ośrodek ma niezależnie od kwalifikacji instruktora (punkt o dziecku na zajęciach). W związku sportowym i w klubie uczestniczącym we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy zajęcia może prowadzić wyłącznie trener lub instruktor sportu (art. 41 ust. 1 ustawy o sporcie). Ustawa stawia mu warunki: ukończone 18 lat, co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe, wiedza, doświadczenie i umiejętności potrzebne do tej pracy oraz brak prawomocnego skazania za wymienione w ustawie umyślne przestępstwa (art. 41 ust. 3). Licencji ustawa nie wymienia. PZJ przyjmuje jednak, że w jeździectwie te kwalifikacje potwierdza ważna licencja szkoleniowca PZJ (System szkolenia PZJ 2026, §20 ust. 1), dlatego w klubie uczestniczącym we współzawodnictwie PZJ pyta się o licencję trenera.

2. 02

   Stopnie instruktorskie PZJ i czym się różnią

   Instruktor Rekreacji PZJ prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe na poziomie rekreacyjnym, także na obozach i półkoloniach jeździeckich, ale nie prowadzi szkolenia sportowego (informator „Instruktor Rekreacji PZJ”). Instruktor Szkolenia Podstawowego PZJ może samodzielnie prowadzić szkolenie na poziomie podstawowym bez stałego nadzoru trenera wyższej klasy (informator „Instruktor Szkolenia Podstawowego PZJ”). Instruktor Sportu PZJ ma kompetencje do prowadzenia zajęć na poziomie sportowym i przygotowania zawodników do zawodów, a z ważną licencją może występować jako szkoleniowiec w zgłoszeniach niepełnoletnich zawodników (System szkolenia PZJ 2026, §13). Po tych trzech stopniach instruktorskich następują cztery trenerskie, a ich posiadaczy PZJ nazywa szkoleniowcami (§9 ust. 2). W zestawieniu szkoleniowców nadal występuje dawny stopień Instruktora Jazdy Konnej PZJ; PZJ traktuje go jak stopień Instruktora Szkolenia Podstawowego PZJ (§26 ust. 4).

3. 03

   Licencja szkoleniowca PZJ i publiczne zestawienie

   Licencję instruktora sprawdza się w zestawieniu szkoleniowców PZJ, w którym przy nazwisku są stopień, wojewódzki związek jeździecki i data ważności licencji. Przed zapisem ustala się imię i nazwisko instruktora, który poprowadzi zajęcia, i sprawdza, czy jego licencja obejmuje okres zajęć. Licencję szkoleniowca PZJ przyznaje się niezależnie od stopnia, na trzy lata kalendarzowe (System szkolenia, §21 ust. 1). Do wniosku dołącza się między innymi zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego (KRK), zaświadczenie o niefigurowaniu w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, dowód ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) i zaświadczenie o szkoleniu z pierwszej pomocy (§21 ust. 2). PZJ rozpatruje tylko wnioski z kompletem dokumentów (§21 ust. 3).

4. 04

   Certyfikat ZSK, dawne uprawnienia IRR i kursy komercyjne

   Certyfikat z Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), czyli państwowego systemu potwierdzania kwalifikacji, potwierdza kwalifikację „Prowadzenie zajęć z jeździectwa na poziomie rekreacyjnym”, ale karta kwalifikacji nie wiąże z nim żadnych uprawnień (karta opisana w części o przepisach). Dawne uprawnienia Instruktora Rekreacji Ruchowej w Jeździectwie (IRR) wydawało Ministerstwo Sportu i Turystyki przed wejściem w życie ustawy z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (opis w części o przepisach, przy ustawie o sporcie). Osoba z takimi uprawnieniami, a także Instruktor Jeździectwa Powszechnego PZJ, może uzyskać stopień Instruktora Rekreacji PZJ po egzaminie przed komisją z samodzielnie przygotowanego konspektu jednostki treningowej, czyli pisemnego planu zajęć (System szkolenia, §26 ust. 7). Ukończenie komercyjnego kursu „instruktora rekreacji ruchowej” nie daje stopnia PZJ. Kod zawodu z klasyfikacji zawodów nie świadczy o kwalifikacjach instruktora.

5. 05

   Dziecko na zajęciach: co ośrodek sprawdza u instruktora

   Przed zapisem dziecka pyta się, czy ośrodek sprawdził instruktora zgodnie z ustawą o ochronie małoletnich, i prosi się o wgląd w standardy ochrony małoletnich. Przed dopuszczeniem instruktora do zajęć z dziećmi (w przepisach: małoletnimi) ośrodek sprawdza jego dane w dwóch bazach Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Są to: Rejestr z dostępem ograniczonym oraz Rejestr osób wpisanych postanowieniem Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 (art. 4 ust. 1 i art. 21 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich). Publicznej bazy rejestru ten przepis nie wymienia. Od instruktora ośrodek otrzymuje informację z KRK oraz inne informacje i oświadczenia wymagane w art. 21 ust. 3–7. Organizator zajęć rekreacyjnych lub sportowych dla dzieci ma też obowiązek wprowadzić standardy ochrony małoletnich (art. 22b). Ustawa nakłada te obowiązki na ośrodek także wtedy, gdy instruktor ma licencję PZJ. Pozostałe sprawy bezpieczeństwa dziecka opisuje poradnik o zajęciach.

6. 06

   Ubezpieczenie OC i NNW

   Przed zapisem pyta się, czy ośrodek ma ubezpieczenie OC. Pyta się też, kto zapewnia ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) uczestnika: ośrodek czy sam uczestnik. Nie znaleziono przepisu, który nakładałby na ośrodek prowadzący zwykłe zajęcia jazdy konnej obowiązek ubezpieczenia OC; szkoleniowiec z licencją PZJ musi natomiast mieć ważne OC przez cały okres licencji (System szkolenia, §21 ust. 5).

7. 07

   Cena lekcji: co sprawdzić w cenniku

   Ośrodek prosi się o aktualny cennik na piśmie, na przykład e-mailem. W cenniku sprawdza się, czy kwota dotyczy jazdy indywidualnej, czy w grupie, ile trwają zajęcia, ile kosztuje karnet, na jakich warunkach można odwołać lekcję i czy cena obejmuje wypożyczenie kasku. Wpłaty, odwołania i zwroty opisuje poradnik o płatnościach i zwrotach.

8. 08

   Jak zostać instruktorem: wymagania i koszty w PZJ

   Na kurs na pierwszy stopień, Instruktora Rekreacji PZJ, przyjmuje się osobę, która ma ukończone 18 lat i ukończoną szkołę średnią lub branżową II stopnia, aktualne ubezpieczenie NNW obejmujące jeździectwo, zaświadczenie lekarskie i co najmniej Srebrną Odznakę Jeździecką. Kandydat zdaje też egzamin wstępny z umiejętności jazdy ujeżdżeniowej i skokowej; wymagany poziom podaje informator „Instruktor Rekreacji PZJ”, pkt 2. Część stacjonarna kursu to dziewięć dni w dwóch lub trzech zjazdach, do tego dochodzą zajęcia internetowe i samokształcenie; według informatora kurs nie jest kursem jazdy konnej. Aktualną opłatę za egzamin wstępny podaje ogłoszenie o naborze. W odpowiedziach PZJ na pytania z 23.04.2026 wskazano 400 zł brutto, bez wynajmu konia i boksu, których koszt uzgadnia się z ośrodkiem (około 300 zł za konia i 100–150 zł za dzień boksu). Koszt kursu według odpowiedzi PZJ „ustalany jest po kwalifikacji”, a dokładną cenę PZJ podaje przed uruchomieniem kursu. Licencja szkoleniowca kosztuje 350 zł na trzy lata kalendarzowe; komu nalicza się opłatę rejestracyjną 230 zł, określa Cennik PZJ 2026, poz. 32–33.

Kto odpowiada i jaki zapis zachować

Przepisy i dokumenty PZJ

Gdy pojawia się problem

• Instruktor mówi, że ma „uprawnienia PZJ”, ale nie ma go w zestawieniu szkoleniowców. Pyta się go o nazwę stopnia i datę ważności licencji.
• Zajęcia dziecka prowadzi pomocnik albo praktykant. Pyta się, kto odpowiada za zajęcia i kto nadzoruje pomocnika. Ustawa o ochronie małoletnich wymaga takiego samego sprawdzenia pomocnika, a w ośrodku stosującym standard EQM-S osoba bez potwierdzonego doświadczenia prowadzi zajęcia tylko pod nadzorem (004-4.4).
• Dziecko ma zacząć szkolenie sportowe, a jego instruktor ma stopień Instruktora Rekreacji PZJ. Pyta się, który szkoleniowiec przejmie przygotowanie do zawodów i jaki ma stopień.

Lista do rozmowy

Uzgodnione przed rozpoczęciem

Przed zapisaniem dziecka albo siebie na zajęcia należy sprawdzić:

Zaznacza się to, co już ustalono. Najważniejsze ustalenia zapisuje się w umowie albo regulaminie.

Powiązanie ze standardem

W standardzie EQM-S zajęcia prowadzi wyłącznie szkoleniowiec z kwalifikacjami odpowiednimi do rodzaju zajęć i poziomu uczestników, a ośrodek przechowuje kopie dokumentów kwalifikacji (004-4.2). Ośrodek stosuje standardy ochrony małoletnich i sprawdza osoby pracujące z dziećmi (004-4.5), przekazuje regulamin przed pierwszymi zajęciami (010-4.1) i powinien informować o OC i NNW (010-4.5). Standard nie wskazuje wymaganego stopnia PZJ.